Wat de koning niet vertelde in de Troonrede…

ICT komt er in de Troonrede bekaaid van af. Dit jaar noemde koning Willem-Alexander het precies één keer. De dienstverlening van overheidsinstellingen is onderbelicht en ICT speelt daar een rol in. Een gemiste kans voor de Ministerraad om hier niet op door te pakken. Sterker nog; wanneer je zoekt op ‘informatiebeleid’ of ‘informatiebeleid digitaal werken’ in de Miljoenennota is het aantal hits……zero!

In de Troonrede 2019 liet de koning er geen misverstand over bestaan. "De dienstverlening van de overheid moet veel hoger op de agenda. Uitvoeringsorganisaties als de Belastingdienst en het UWV zijn het gezicht van de overheid. Daar komen mensen de overheid tegen. Zij mogen eenvoudigweg verwachten aan het overheidsloket goed te worden geholpen."

Wat gaat mis?

Voor deze problematiek zijn volgens de opstellers van de Troonrede verschillende oorzaken aan te geven: verouderde ICT, personeelstekorten en veel te gedetailleerd beleid, waardoor de uitvoering te ingewikkeld wordt.

Ridderzaal

De Belastingdienst slaagt er niet in zijn ICT-omgeving te vernieuwen. De problemen bij uitkeringsinstantie UWV zijn divers: verschillende projecten die niet goed lopen en een digitale transformatie die moeilijk van de grond komt. Daar kunnen we de problemen van het CBR bij voegen, waar een groot ICT-project veel duurder uitpakt en veel meer tijd in beslag gaat nemen dan was begroot.

ICT is ‘een’ vinger op ‘een’ gevoelige plek. Alleen zijn de ICT-gerelateerde problemen wel wat omvangrijker dan alleen verouderde systemen.

Wat gaat er écht mis?

Ondanks IT-projecten die niet opleveren wat men had verwacht én een exponentiële toename van informatie, is er nog steeds onvoldoende aandacht voor informatiebeleid. Laat staan dat het consequent wordt geïmplementeerd.

Waarom is dat erg? Omdat de wat-en-waarom-vraag niet wordt gesteld! ‘Wat moet informatie voor ons opleveren en waarom vinden we dit belangrijk?’ Ga na wat de informatiebehoefte is binnen de organisatie, vind hier wat van en stel een passend beleid op. Ga dan pas kijken welke IT en andere softwareapplicaties hier het beste bij passen en neem je medewerkers hierin mee. Want als de organisatie begrijpt waarom je op een bepaalde manier met informatie omgaat (vanuit een informatiebehoefte) en waarom je werkt met bepaalde IT en applicaties, is de kans van slagen op een succesvolle IT-inzet een stuk groter. Een verbeterde dienstverlening van de overheid begint dus met goed informatiebeleid, niet met IT.

Zero hits...

Inmiddels heeft de Tweede Kamer een parlementair onderzoek aangekondigd naar de slechte dienstverlening van overheidsinstanties. De verwachting is dat ook de ICT daarin onder de loep wordt genomen. Hopelijk wordt de rol van informatie en goed informatiebeleid hierin niet vergeten en is de word count van het woord ‘informatiebeleid’ in de Miljoenennota 2021 niet meer zero…