‘We willen participatiemoeheid voorkomen’

Door Aafke Kok, wetenschapsjournalist

Met het online platform CitizenLab maakt mede-oprichter Aline Muylaert participatie van burgers en overheden gemakkelijker en transparanter.

Hoe kwamen jullie op het idee voor CitizenLab?

‘Het startte een paar jaar geleden vanuit onze eigen nood als inwoners van een stad. Mijn mede-oprichters en ik hadden zelf ideeën voor onze wijk, maar geen zin om naar een inspraakavond te gaan. Ik wilde een makkelijke digitale manier om input te geven aan de gemeente. Van daaruit ontstond ons idee om een platform op te zetten waarin mensen veilig en gestructureerd mee kunnen doen bij lokaal beleid.
‘Het doel is om mensen met elkaar in gesprek te brengen en overheden te ondersteunen bij het nemen van geïnformeerde beslissingen op basis van data. Het is enerzijds bedoeld voor beleid waarbij de lokale overheid inwoners consulteert, en anderzijds voor burgers een manier om zaken op de agenda te zetten.’

Aline Muylaert spreekt tijdens het Doxis Seminar

Aline Muylaert, mede-oprichtster CitizenLab en spreker tijdens het Doxis Seminar

En de mensen die liever naar een inspraakavond gaan dan?

‘Wij willen complementair zijn daaraan. Digitaal bereik je andere mensen, zoals jongeren of mensen die het te druk hebben om naar het buurthuis te gaan. Op een inspraakavond zie je misschien juist meer oudere mensen. Door online en offline te combineren krijg je een inclusiever bereik.
‘Bovendien kunnen we de input van zo’n avond analyseren. En achteraf vragen we de deelnemers hun mailadres achter te laten, zodat we hen, net als bij het online platform, op de hoogte kunnen houden van wat er met hun input gebeurt.’

"Een andere manier van bottom-up participatie is bijvoorbeeld een wijk-burger budget, waarbij bewoners samen bepalen wat er met een potje geld gebeurt."

Als burgers steeds weer digitaal hun mening kunnen geven, verdrinken ze dan niet in participatie?

‘Dat willen we juist voorkomen. Nu gaat er vaak een brief naar alle buurtbewoners en daardoor creëer je participatiemoeheid. Wij willen dat structureren. Dat de overheid gericht burgers consulteert die bijvoorbeeld hebben aangegeven in een bepaald thema geïnteresseerd te zijn of professionals of belanghebbenden zijn.
‘In Nederland zijn veel lokale overheden gefuseerd, waardoor inwoners het contact met de gemeente verliezen. Een gerichtere aanpak, bijvoorbeeld communiceren naar een kleine groep mensen, vergroot het vertrouwen. Net als het terugkoppelen van wat er met input is gebeurd, waardoor burgers daadwerkelijk het gevoel krijgen gehoord te zijn.’

Kunnen inwoners ook direct van zich laten horen via jullie platform?

‘Ja, we willen het gemakkelijker maken voor burgers om bijvoorbeeld een voorstel online te zetten. Buurtbewoners kunnen dan op zo’n voorstel stemmen en bij genoeg stemmen komt het op de agenda van de gemeenteraad. Op die manier kunnen medebewoners elkaar versterken. Dit proces bestaat al, maar is vrij ingewikkeld.
‘Een andere manier van bottom-up participatie is bijvoorbeeld een wijk-burger budget, waarbij bewoners samen bepalen wat er met een potje geld gebeurt. Hiervoor hebben we een spel ontworpen, om burgers te laten inzien wat haalbaar binnen een budget.’

Blijft er dan nog wel een rol over voor de overheid?

‘Jazeker. We willen niet een directe democratie creëren met ons platform, dat burgers voor elke beslissing hun stem moeten uitbrengen. De overheid is er ook om te zorgen dat beleid het algemene belang ten goede komt. Burgers zijn geen klanten die je tevreden moet houden; de overheid moet in het algemene belang handelen, niet in dat van een individuele burger.’